Als fokker heb je het niet makkelijk. Een hond bestaat uit ruim 30.000 genenparen en met een beetje geluk weet een fokker iets over 100 genenparen. Als fokker kan ik vantevoren aangeven welke kleuren er ontstaan uit een bepaalde combinatie, dat alle pups hangende oren zullen hebben, dat ze schimmel of bont zullen zijn, dat ze lang haar krijgen aan de benen, dat ze een lange en rechte staart zullen hebben. Ook kan ik redelijk goed aangeven welk karakter ze zullen hebben, dat de kleur van hun ogen bruin tot zeer donkerbruin zal zijn, dat de pups geen korte pootjes zullen hebben en een volledig gebit.
Maar hoe zit het met de rest? Hoe weet ik of mijn pups geen PRA, cataract, HD, epilepsie of FN zullen hebben? Natuurlijk kan ik stamboomonderzoek doen. Maar soms slaat een probleem wel een paar generaties over om dan net, met die ene teef of reu, plots weer de kop op te steken!

Om te voorkomen dat dit gebeurd staat de wetenschap ook niet stil. Er wordt de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar het DNA van de hond. Inmiddels zijn bij de Cocker Spaniel de genen ontdekt die twee ziektes veroorzaken. Het gaat hier om Progressieve Retina Atrofie en Familiale Nefropathie. Bij de eerste ziekte wordt de Spaniel blind, bij de andere ziekte gaat hij op jonge leeftijd dood omdat de nieren niet meer functioneren. Bij de Springer Spaniel zijn de genen ontdekt voor Phosphofructokinase. Dit is een enzym welke nodig is voor energielevering in de cel. Bij een gebrek aan dit enzym onstaan spierverkrampingen, zwakke spieren, bloedarmoede en verkleurde urine. Overigens is slechts 2% van alle Springers drager. Ook is het gen ontdekt wat PRA veroorzaakt bij de Springer Spaniel.

Omdat ik vind dat je moet weten waarmee je fokt ben ik momenteel bezig al mijn honden te testen. Voor PRA wordt bloed gestuurd naar Amerika, naar het bedrijf Optigen. Zij hebben al sinds eind vorige eeuw een test en ik was de eerste fokker van Cocker Spaniels in Nederland die haar honden daar liet testen. Sinds begin 2007 is het ook mogelijk op FN te testen, hiervoor wordt bloed naar Frankrijk gestuurd, naar het bedrijf Antagene. In 2008 ben ik gestart met het DNA-testen van de springers op PRA, PFK en Fucocidosis.
Natuurlijk zit hier een behoorlijk kostenplaatje aan vast. In Duitsland was een goedkopere test is voor PRA, maar ik ik vond de service in Amerika erg prettig. Later bleek deze test niet 100% accuraat te zijn.
In Nederland zijn veel fokkers welke gebruik maakten van de test van Laboklin, sommigen te laat.... Er zijn de afgelopen zes jaar (toen de test in Amerika allang bestond) reuen gebruikt welke nu lijder blijken te zijn. Er is zelfs een reu die 36 (!) dekkingen heeft gedaan en nu dus een lijder blijkt te zijn. Hoeveel pups heeft hij gegeven die ook lijder zijn? Waar blijft de verantwoordelijkheid van de fokker? Met het dekgeld wat tegenwoordig wordt gevraagd kun je wel 3 x testen! Ook worden reuen ingezet die drager zijn van PRA en teven dekken welke niet (NIET!) getest zijn. Waar blijft de verantwoordelijkheid van de eigenaar van de reu en de teef? Dit is naar mijn mening onverantwoord! Maar het gebeurd, net zo als er meer onder de tafel wordt geschoven, maar dat terzijde.
Er zijn twee rasverenigingen: de oudste is de NSC en de jongste is de ECSCN. Ik ben een van de oprichters van de laatste. Het fokreglement is wat strenger, zo zijn de DNA-testen verplicht voor minimaal 1 ouderdier. Hiermee voorkom je dat 2 dragers met elkaar gekruist mogen worden.

Behalve deze aandoeningen kunnen Cockers en Springers nog meer onder de leden hebben. Hiervoor zijn nog geen DNAtesten beschikbaar. Het zou trouwens financieel niet op te brengen zijn om overal op te testen. Moeten we dit doorberekenen aan de puppiekoper dan stijgt de prijs per pup aanzienlijk en daarmee spelen we de broodfokker, met zijn lage prijzen, in de kaart. Er wordt helaas door veel puppiekopers nog te vaak gekeken naar de portemonnee. Prijs is dan belangrijker dan gezondheid. Maar een ongezond gefokte hond wordt uiteindelijk duur betaald omdat hij te vaak naar de dierenarts moet.

Binnenkort is het mogelijk dat de fokker zich kan certificeren. Hij kan zich hiermee onderscheiden van de minder goede fokker. De minister is een voorstander van dit certificeringssysteem. In 2008 is de naam gewijzigd van certificering maar keurmerk. Als eerste zal de Raad van Beheer rasverenigingen gaan certificeren. Pas dan kan een fokker, die daar lid is, zich ook certificeren. Zij hoeven slechts een convenant te ondertekenen, controle vindt niet of nauwelijks plaats. Helaas vallen met dit systeem goede fokkers die geen lid zijn buiten de boot. Oftewel: je kunt een supergoede fokker zijn, het welzijn van je pups en je honden gaat je nauw aan het hart, je begeleidt nieuwe eigenaren op een goede manier, je honden zijn sociaal net als je pups, maar als je geen lid bent van de rasvereniging die bij de Raad van Beheer hoort, kom je niet in aanmerking voor een keurmerk.
Gelukkig zijn er meerdere manieren om je als fokker te profileren en in aanmerking te komen voor een certificering die door de Minister van LNV wordt erkent. Op dit moment is het Platvorm Verantwoord Huisdierbezit dit aan het onderzoken en samen met de NEN wordt gezocht naar een ggoede norm om dierenwelzijn bij fokkers te kunnen garanderen. Ik ben hier persoonlijk nauw bij betrokken.

Gezondheid en een goed karakter in een mooie Cocker en Springer, dat is mijn ideaal. Begeleiden van mensen is mijn vak, dus ook dat zit wel snor!